Lịch sử làm việc dòng thời gian là phần dễ đọc nhất trong một hồ sơ nghề nghiệp, và cũng là phần dễ sai nhất khi dữ liệu được sinh tự động. Một dòng thời gian chỉ hữu ích khi các mốc nối đúng thứ tự, không chồng lên nhau và không nhảy vào tương lai. Bài này đi qua từng loại bất thường thường gặp, nói rõ loại nào có thể giải thích được, và gợi ý cách ghi để người đọc không hiểu sai.
Nên viết dòng thời gian lịch sử làm việc thế nào?
Cách viết gọn và phổ biến là liệt kê từng mốc theo thứ tự mới nhất trước, mỗi mốc gồm chức danh, công ty và khoảng thời gian tính theo tháng và năm bắt đầu, tháng và năm kết thúc. Với mốc đang diễn ra, người ta dùng một trạng thái mở thay cho ngày kết thúc, chẳng hạn chữ “Hiện nay” mà trang nghề nghiệp của chúng tôi cũng dùng.
Độ chi tiết nên dừng ở tháng và năm. Ghi tới từng ngày tạo cảm giác chính xác giả tạo, vì hầu như không ai nhớ chính xác ngày đầu tiên đi làm ở một công ty cũ, và cũng không có chuẩn chung nào bắt buộc phải ghi như vậy.
Cuối cùng, chỉ ghi những mốc thật sự đã xảy ra. Một mốc được thêm vào cho đẹp hồ sơ sẽ kéo theo một chuỗi hệ quả: nó chiếm mất khoảng thời gian của mốc khác, đẩy thời điểm tốt nghiệp lệch đi, và làm hỏng cả những phần vốn đang đúng.
Khoảng trống có nhất thiết phải giải thích?
Không. Khoảng trống giữa hai công việc là chuyện bình thường và có nhiều cách giải thích hợp lý: thời gian học tiếp, chăm sóc con nhỏ, chăm sóc sức khỏe, hoặc đơn giản là giai đoạn tìm việc. Bản thân khoảng trống không phải bằng chứng của điều gì.
Điều đáng quan tâm là khoảng trống có được ghi nhận minh bạch hay không. Nếu bạn chọn ghi chú ngắn cho giai đoạn đó, hãy viết trung tính và không biến nó thành lời biện minh. Nếu bạn chọn không ghi, dòng thời gian vẫn hợp lệ, miễn là các mốc trước và sau không chồng lên nhau.
Với dữ liệu kiểm thử, khoảng trống lại là thứ nên được dựng có chủ đích. Bộ dữ liệu chỉ toàn những dòng thời gian liền mạch sẽ không bao giờ chạm tới nhánh xử lý hồ sơ có giai đoạn nghỉ, và đó thường là nhánh khiến giao diện hiển thị sai.
Thứ tự mới nhất trước có phải quy tắc toàn cầu
Không. Đảo ngược thời gian, tức là đặt mốc gần nhất lên đầu, là thông lệ phổ biến ở nhiều nơi và nhiều ngành, nhưng nó là quy ước chứ không phải quy định. Có nơi trình bày theo thứ tự thời gian xuôi, và có ngành gần như chỉ dùng một trong hai cách.
Điều này có hệ quả trực tiếp cho phần mềm: đừng giả định rằng dòng đầu tiên là vị trí hiện tại. Hãy xác định vị trí hiện tại bằng trạng thái mở của mốc, chứ không bằng vị trí của nó trên trang. Một hệ thống đọc đúng theo cách này sẽ hiển thị đúng cho cả hai kiểu sắp xếp.
Vài cách hiểu hợp lý cho khoảng chồng lấn
Hai mốc cùng tồn tại trong một khoảng thời gian không tự động là dấu hiệu của gian dối. Có những tình huống giải thích được hoàn toàn:
- Làm thêm ngoài giờ ở một công việc thứ hai, trong khi công việc chính vẫn tiếp tục.
- Nhận vai trò cố vấn hoặc cộng tác theo dự án, với thời gian cam kết ít hơn hẳn.
- Chuyển công ty trong cùng một tập đoàn, khi hai bản ghi được ghi ở hai pháp nhân khác nhau.
- Nhận việc mới trước khi hoàn tất bàn giao ở công ty cũ, khi hai khoảng thời gian gối lên nhau vài tuần.
Vì vậy, khi thiết kế kiểm tra, đừng biến mọi khoảng chồng lấn thành lỗi cứng. Hãy phân biệt chồng lấn toàn phần trong thời gian dài với một đoạn gối ngắn, và xử lý theo mức độ chứ không theo một ngưỡng cứng mà bạn tự đặt ra.
Vì sao không nên ghi tới từng ngày
Ghi tới từng ngày kéo theo ba vấn đề. Thứ nhất, độ chính xác là giả, vì người ta thường chỉ nhớ tháng. Thứ hai, mỗi quốc gia và mỗi hệ thống có cách viết ngày khác nhau, nên một chuỗi ngày tháng không kèm định dạng rõ ràng rất dễ bị đọc sai. Thứ ba, khi dữ liệu được sinh tự động, chuỗi ngày tháng dài là chỗ dễ tạo ra những giá trị vô nghĩa nhất.
Với mục đích kiểm thử, tháng và năm là đủ để kiểm tra mọi quan hệ mà bài toán cần: mốc nào trước mốc nào, có chồng lấn hay không, mốc hiện tại đã đóng hay còn mở. Nếu sản phẩm của bạn cần tới ngày cụ thể cho một nghiệp vụ riêng, hãy tách trường đó ra và xử lý như một trường hợp riêng, đừng nhồi nó vào khoảng thời gian của mốc công việc.
Phần dành cho nhà phát triển
Hãy biểu diễn mỗi mốc bằng hai trường độc lập: thời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc, trong đó thời điểm kết thúc cho phép giá trị rỗng mang nghĩa còn đang làm. Đừng dùng một chuỗi văn bản để chứa cả khoảng, vì như vậy bạn phải viết bộ phân tích chuỗi cho mọi cách viết mà người dùng có thể nhập.
Vài điểm cần chốt khi kiểm tra tính nhất quán:
- Kiểm tra thứ tự trong từng mốc trước, rồi mới kiểm tra quan hệ giữa các mốc, để thông báo lỗi chỉ đúng chỗ hỏng.
- Tách rõ trạng thái mở với giá trị rỗng bị thiếu dữ liệu, nếu không bạn sẽ coi mọi mốc thiếu ngày kết thúc là mốc đang làm.
- Sắp xếp lại danh sách theo thời gian khi hiển thị, thay vì tin vào thứ tự mà tệp đầu vào đưa tới.
- Dựng bộ dữ liệu thử có đủ bốn dạng: liền mạch, có khoảng nghỉ, có gối ngắn, và có một mốc duy nhất.
Nếu bạn cần dữ liệu để chạy những phép kiểm tra đó, trình tạo CV và dữ liệu việc làm giả sinh ra quá trình làm việc theo quốc gia bạn chọn, trong đó vị trí hiện tại dùng trạng thái mở đúng như mô tả ở trên. Hai bài liên quan nên đọc cùng là dữ liệu hồ sơ kiểm thử nghề nghiệp và hồ sơ học vấn và bằng cấp, vì mốc tốt nghiệp là mốc chặn đầu tiên của mọi dòng thời gian.
Các mốc thời gian dùng làm ví dụ trong bài là giá trị hư cấu do thuật toán sinh ra; chúng không phải quá trình làm việc của bất kỳ ai, không dùng để chứng minh kinh nghiệm, và không có giá trị trong bất kỳ bước xác minh lý lịch nào.
Bước tiếp theo
Hãy lấy ba hồ sơ bất kỳ trong bộ dữ liệu thử của bạn và vẽ dòng thời gian của chúng lên giấy, đánh dấu mọi chỗ trống và mọi chỗ gối nhau. Nếu bạn không giải thích được một chỗ gối nhau nào đó bằng một trong bốn tình huống ở trên, rất có thể dữ liệu đang sinh sai chứ không phải người viết sai. Khi cần thêm mẫu để đối chiếu, mở trình tạo CV và dữ liệu việc làm giả và tạo vài bản ghi mới cho cùng một quốc gia.